Rondje Hoogwatergeul
Beleef de Hoogwatergeul op de fiets.
De route voert je langs de mooiste plekken met uitleg over de werking van de hoogwatergeul.
Fietsroute van 25 km langs fietsknooppunten: 94 – 59 – 42 – 96 – 28 – 97 – 58–10 – 66 – 31 – 27 – 74 – 86 – 92 –96 – 42 – 59 – 94
Haal het uitgebreide gratis mini-magazine bij onze toeristen informatiepunten met beschrijvingen van belangrijke punten op de route.
Ruimte voor de rivier
Het gebied tussen de dorpen Veessen en Wapenveld in Gelderland is een prachtig landelijk en ook bijzonder gebied met een speciale functie. Om de dorpen en steden beter te beschermen tegen hoge waterstanden van de IJssel, is tussen Veessen en Wapenveld, in de periode 2015-2017, een acht kilometer lange hoogwatergeul aangelegd. De geul is niet gegraven maar is ontstaan door de aanleg van twee nieuwe dijken. De onderlinge breedte varieert van 550 tot 1500 meter. De hoogwatergeul ligt op grondgebied van de gemeente Heerde en is onderdeel van het landelijk programma ‘Ruimte voor de Rivier’, uitgevoerd in de periode 2006 - 2019.
Op vrijdag 21 augustus 2026 zond Omroep Gelderland in het programma "Rondje Gelderland" de route Ruimte voor de Rivier uit, te vinden op www.gld.nl/rondje-gelderland als route 15. Deze route is 37,8 km en maakt een grotere lus om de Hoogwatergeul, het is een rondje langs de grenzen van gemeente Heerde langs IJssel, weteringen en de zwemplas Heerderstrand.
Werking van de geul
Bij extreem hoog water (5,65 m +NAP) zorgt de geul voor een waterstandsdaling van 71 cm op de IJssel bij Veessen. Dit gebeurt nu naar verwachting gemiddeld eens in een mensenleven. In het zuiden bij Veessen is een brug gebouwd voorzien van een inlaatwerk die bij extreem hoog water wordt geopend. Deze inlaat bestaat uit een dijk met klepconstructie. Met het openen van de kleppen wordt de geul in werking gesteld en stroomt het water de geul in. Het IJsselwater kan hierdoor sneller worden afgevoerd. In het noorden bij Wapenveld is de uitlaat van de geul gemaakt. Als het water in de IJssel weer is gedaald, wordt de sluisdeur van de uitlaat geopend en kan ook het laatste water van de geul wegstromen naar de IJssel. Vanwege de veiligheid mogen in de geul geen woningen of bedrijven staan. De landbouwkundige functie van het gebied is behouden.
Tolbrug en Fratersbrug
Tijdens het Rondje Hoogwatergeul fiets je onder langs het inlaatwerk en de nieuw gebouwde Tolbrug. De brug ligt op het oude deel van de Kerkdijk. Hier werd vanaf 1854 gedurende een periode van 36 jaar tol geheven voor verkeer naar Deventer en Zwolle. De oorspronkelijke IJsseldijk is, rechts van je, over een lengte van 800 meter afgegraven. Daardoor is een nieuwe uiterwaard ontstaan en kan het water van de IJssel via het inlaatwerk naar de hoogwatergeul.
Op de Werverdijk passeer je een tweetal nieuwe bruggen, met een lengte van respectievelijk 300 en 120 meter. Deze “Fratersbruggen” zijn genoemd naar de fraters van het voormalige klooster St. Hieronimus te Hulsbergen bij Wapenveld. Zij zijn van groot belang geweest voor de ontginning van het gebied en de situering van de Werverdijk, ook wel Dwarsdijk genoemd. Over een gelijke lengte van de beide bruggen zijn deze delen van de oorspronkelijke Werverdijk afgegraven tot op maaiveldhoogte. Het water van de hoogwatergeul gaat onder deze bruggen door en loopt via de buitendijkse polder “het Oever” en “de Hoenwaard” naar de IJssel. Te midden van de beide bruggen passeer je nog een stuk van de oude dijk. Deze is gehandhaafd vanwege de cultuurhistorische waarde. Links van de dijk ligt namelijk nog een oude kolk die is ontstaan door een vroegere dijkdoorbraak.
